Met alleen een gebruikersnaam kom je zelden tot een naam. Instagram vertelt het je niet, en de apps die het beloven, kunnen het niet. Wat je wél zelf kunt zien, welke truc uit de meeste artikelen half werkt, en wanneer de rechter Instagram tot afgifte dwingt.
Wat Instagram je vertelt: niets
Instagram heeft geen knop "eigenaar opzoeken" en geen openbaar register. Als je een account rapporteert, blijft je melding anoniem, en andersom krijg jij niet te horen wie het account beheert. Dat staat in het helpcentrum van Instagram zelf.
Daaruit volgt iets over de sites die "het IP-adres achter een account" beloven. Instagram geeft zulke accountgegevens niet aan gewone gebruikers; via een bevoegde opsporingsinstantie of een juridische procedure kunnen gegevens onder voorwaarden wel worden gevorderd. Een website die zonder inlog een IP toont, kan dat dus niet bij Instagram vandaan hebben. Wat zo'n site wel vaak wil: dat je inlogt met je eigen account, of betaalt.
Wat je zelf kunt zien
Open het profiel, tik op de drie puntjes en kies "Over dit account". Als dat beschikbaar is, toont Instagram daar onder meer wanneer het account is aangemaakt en in welk land het volgens Instagram is gevestigd. Bijvoorbeeld: een account van vorige maand, 0 posts, 38 gevolgde mensen, waarvan de helft jouw vrienden. Dat zegt veel over het doel en niets over de persoon.
De lijst met gevolgde accounts is het tweede spoor. Wie iemand wil treiteren, volgt meestal de mensen die hij kent. Twee of drie namen die je herkent, en de kring wordt klein.
De profielfoto is het derde. Sla hem op en zoek hem terug met Google Lens of TinEye. Staat dezelfde foto op een ander profiel, dan weet je wiens foto is gestolen; soms is dat een kennis van de maker, omdat mensen een foto uit hun eigen omgeving pakken. Diensten die op gezicht zoeken, zoals PimEyes, doen aan gezichtsherkenning voor unieke identificatie, en daarbij worden biometrische persoonsgegevens verwerkt. De hoofdregel onder de AVG is dat zulke verwerking verboden is, tenzij een wettelijke uitzondering geldt. Daarom zouden wij zo'n gezichtszoekdienst niet als standaardmethode aanraden.
De truc met "wachtwoord vergeten", en wat erbij hoort
De meeste artikelen over dit onderwerp brengen dit als dé methode. Log uit, kies "Wachtwoord vergeten" en typ de gebruikersnaam van het nepaccount in. Bij sommige herstelroutes kan Instagram dan een gedeeltelijk afgeschermd e-mailadres of telefoonnummer tonen, zoals j*****n@g****.com. Wat je precies ziet, verschilt per account en kan door Instagram worden aangepast. Herken je zo'n patroon, dan heb je een vermoeden.
Twee dingen die er meestal niet bij staan. Zo'n herstelverzoek kan een echt herstelbericht naar de eigenaar sturen; die merkt dan dat iemand aan het account zit. En een vermoeden is geen bewijs. Iemand met een vers Gmail-adres blijft onzichtbaar, en daar rekenen makers van nepaccounts op.
Wanneer het strafbaar is
Je voordoen als een ander met de bedoeling nadeel toe te brengen is identiteitsfraude, artikel 231b van het Wetboek van Strafrecht, met een maximum van vijf jaar. Jouw foto zonder toestemming gebruiken raakt je portretrecht; wat er vanaf het account wordt gezegd, kan smaad of laster zijn. Alleen het bestaan van een anoniem of fictief account betekent niet automatisch dat er sprake is van een strafbaar feit. Een account dat jouw naam of andere identificerende gegevens gebruikt om zich als jou voor te doen en anderen te benaderen, kan onder omstandigheden wel strafbaar zijn.
De volgorde die de politie aanraadt
Eerst bewijs, dan melden. De politie schrijft het letterlijk: wordt het materiaal verwijderd voordat je aangifte hebt gedaan, dan is een belangrijk deel van het bewijs weg. Maak schermafbeeldingen op een laptop, niet in de app, zodat de URL erbij staat. Noteer de gebruikersnaam, de datum en wat er is gestuurd.
Dan rapporteren bij Instagram: drie puntjes op het profiel, "Rapporteren", "Doet zich voor als iemand anders". Zonder eigen Instagram-account gaat het via een formulier in het helpcentrum. Daarna aangifte, online of op het bureau, met de schermafbeeldingen. Lukt verwijderen niet, dan is Meldknop.nl de volgende stap; voor misbruik van je identiteit bestaat het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude.
Hoe je wél aan een naam komt
Via de rechter, en het is gebeurd. Op 5 juli 2016 dwong de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland Instagram om naam, adres en IP-adres af te geven van wie er zat achter een account dat onder de bijnaam van een minderjarig meisje seksueel getinte beelden plaatste. De rechter leunde op het Lycos/Pessers-arrest van de Hoge Raad uit 2005: een platform moet gegevens afgeven als onrechtmatig handelen aannemelijk is, het slachtoffer een echt belang heeft en er geen minder ingrijpende weg is.
Dat is de route bij pesten dat niet ophoudt, bedreiging of beelden. Het kost een advocaat en een kort geding; met een aangifte kan ook de politie dezelfde gegevens vorderen. Voor een account dat je twee keer een rare DM stuurde, staat dat niet in verhouding. Dan is blokkeren en rapporteren de betere keuze.
Nepaccount of gekocht account: niet hetzelfde
Het woord "nepaccount" wordt ook gebruikt voor volgers die je koopt. Dat is een ander ding. De accounts in dit artikel zijn gemaakt om iemand na te doen of lastig te vallen. Een gekochte volger doet zich niet voor als iemand en stuurt niemand berichten; hij verhoogt een getal op je profiel. Wat dat getal wel en niet doet, staat op de pagina over Instagram volgers kopen.
Reacties 0
Nog geen reacties. Jij kunt de eerste zijn.